Σπήλαιο Ελεφάντων – Μια εκπληκτική υποθαλάσσια εξερεύνηση

Έξω από τον κόλπο της Σούδας, στην περιοχή Δρέπανο του Ακρωτηρίου στο νομό Χανίων βρίσκεται το υποθαλάσσιο Σπήλαιο των Ελεφάντων, το οποίο ανακαλύφθηκε  το 1999 από τον ψαροτουφεκά Μανώλη Ευθυμάκη. Αμέσως, η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας, οργάνωσε την πρώτη αποστολή εξερεύνησης του σπηλαίου στις 31 Μαρτίου 2000. Τα ευρήματα ήταν εκπληκτικά, αφού  εκτός από την εκπληκτική ομορφιά του σπηλαίου, βρέθηκαν και  οστά ελεφάντων.

Η είσοδος της σπηλιάς (πλάτους 9 μ. και ύψους 6,5 μ.) βρίσκεται σε βάθος 10 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας και συνεχίζει σε ένα τούνελ μήκους περίπου 40 μέτρων. Το υπόλοιπο τμήμα, μήκους 125 μ. και μέσου πλάτους 25μ., το οποίο αποτελεί και την κύρια αίθουσα του σπηλαίου, έχει, λόγω της μορφολογίας του, σε ένα μέρος του, κατακλυστεί από ύδατα. Το βάθος του πυθμένα σε αυτή την αίθουσα κυμαίνεται από λίγα εκατοστά ως 4 μ., ενώ το ύψος της οροφής πάνω από την επιφάνεια του νερού ξεπερνά σε ορισμένα σημεία τα 10 μ.

Όλη η οροφή της σπηλιάς είναι γεμάτη από σταλακτίτες κοκκινωπού χρώματος, το οποίο οφείλεται στην περιεκτικότητα αλουμινίου και σιδήρου στα πετρώματα του σπηλαίου. Μέσα στο νερό υπάρχουν και πολλοί σταλαγμίτες, γεγονός που δηλώνει πως κάποτε το δάπεδο του σπηλαίου δεν καλυπτόταν από νερό.

Το σημαντικότερο όμως εύρημα ήταν ο εντοπισμός παλαιοντολογικού υλικού, το οποίο ύστερα από μια πρώτη μελέτη, διαπιστώθηκε ότι αποτελείται ως επί το πλείστον από οστά ελεφάντων και ένα πολύ μικρό ποσοστό από ελάφια (Cervidae). Η θέση αυτή είναι καινούργια για την Κρήτη και, σε σχέση με τις άλλες θέσεις, είναι η μοναδική κάτω από τη θάλασσα. Από τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στα ευρεθέντα τμήματα του σκελετού των ελεφάντων, κατέστη δυνατό να υποστηριχτεί ότι πρόκειται για νέο είδος, το οποίο ονομάστηκε Elephas chaniensis, από την περιοχή των Χανίων. Το μέγεθός του ήταν μεγαλύτερο από τον σημερινό ελέφαντα και μικρότερο από τον πρόγονό του, τον antiquus. Τα απολιθώματα των ελεφάντων άνηκαν τουλάχιστον σε τρία ενήλικα και ένα νεότερο μέλος και προφανώς πρόκειται για ενδημικό είδος. Ο Elephas Chaniensis ήταν τρία μέτρα ψηλός και αν και δεν είχε αξιοσημείωτες διαφορές από τον Αφρικάνικό και Ινδικό Ελέφαντα, είχε χοντρότερα οστά και περισσότερο γεροδεμένο σώμα. Η ηλικία του μέχρι στιγμής προσδιορίζεται στα 50.000-60.000 χρόνια.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα οστά των ελαφιών που βρέθηκαν στο σπήλαιο, τα οποία ανήκουν σε κανονικού μεγέθους ελάφια αλλά και σε  ελάφια νάνους, ύψους 30 εκατοστών. Στο σπήλαιο βρίσκουν καταφύγιο οι προστατευόμενες μεσογειακές φώκιες Monachus monachus. Αυτό κάνει τη σπηλιά των Ελεφάντων πάρα πολύ σημαντική, καθώς το είδος βρίσκεται σε κίνδυνο εξαφάνισης.

Επίσης, πραγματοποιούνται καταδύσεις, μέσω καταδυτικών κέντρων που ξεκινούν από την παραλία του Κουταλά και η εμπειρία είναι πραγματικά μοναδική. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει τον υπέροχο διάκοσμο από σταλακτίτες και σταλαγμίτες τόσο υποβρυχίως όσο και πάνω από την επιφάνεια του νερού,  καθώς και να δει απολιθωμένα οστά, τα οποία βρίσκονται ενσωματωμένα στα πετρώματα του σπηλαίου. Κατά την κατάδυση απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.