Ο περήφανος γυπαετός της Κρήτης

Ο Γυπαετός είναι το μεγαλύτερο πτηνό της Ευρώπης. Το μήκος του σώματος του μπορεί να φτάσει τα 125 εκατοστά και το άνοιγμα των φτερών του τα 277 εκατοστά. Το βάρος του κυμαίνεται από 5.6 έως 7 κιλά.

Στην νότιο ανατολική Ευρώπη ζουν μόνο στην Κρήτη όπου υπάρχουν 4-6 ζευγάρια. Ο συνολικός τους πληθυσμός είναι λιγότερο από 30 άτομα.

Τα αγριοκάτσικα και τα πρόβατα που πεθαίνουν στα βουνά της Κρήτης είναι η κύρια τροφή φαγητού τους.

Στην Κρήτη τον ονομάζουν και Κοκαλά, καθώς τρέφεται κατά 80-90% με κόκκαλα από πτώματα, τα οποία εντοπίζουν συνήθως με τη βοήθεια άλλων πτωματοφάγων ζώων. Η παρατήρηση ενός γυπαετού την ώρα που τρώει είναι μοναδική εμπειρία, καθώς ανεβάζει τα μεγάλα κόκκαλα σε μεγάλο ύψος σε βραχώδεις, απότομες πλαγιές (σπάστρες), ακολουθώντας τα με χαρακτηριστική ελικοειδή κάθοδο, ώσπου σπάσουν. Τα μικρότερα κόκκαλα τα καταπίνει ολόκληρα και τα χωνεύει εύκολα, λόγω των πανίσχυρων γαστρικών υγρών στο στομάχι του. Αυτή η διατροφική του συνήθεια φαντάζει περίεργη, αλλά τα κόκαλα αποτελούν μια πολύ θρεπτική και εύκολα αποθηκεύσιμη τροφή, για την οποία επιπλέον έχει ελάχιστους ανταγωνιστές.

Οι γυπαετοί της Κρήτης προστατεύονται και παρακολουθούνται στενά από τους επιστήμονες. Έχουν κατασκευαστεί 7 ανοιχτές ταΐστρες και τους δίνεται τροφή συχνά (πτώματα από μεγάλα ζώα, όπως γαϊδούρια ή κατσίκες), ενώ παράλληλα γίνεται προσπάθεια ενημέρωσης των κατοίκων για την κρισιμότητα που αντιμετωπίζει το είδος. Επίσης, τα τελευταία χρόνια έχει προκύψει κι ένας άλλος πιθανός κίνδυνος γενικά για τα αρπακτικά πτηνά, που είναι οι ανεμογεννήτριες που έχουν τοποθετηθεί σε πολλές βουνοκορφές.