Σκοπή Σητείας και η Μονή Παναγίας Φανερωμένης στο ειδυλλιακό τοπίο της (βίντεο)

Το χωριό Σκοπή βρίσκεται στο νομό Λασιθίου, σε απόσταση 8 χλμ. νοτιοδυτικά της Σητείας. Η περιοχή είναι εξαιρετικά εύφορη και μέχρι σήμερα η παραγωγή ελαιολάδου αποτελεί μια από τις κύριες παραγωγικές πηγές της.

Το 1967, στο πλαίσιο έρευνας για λογαριασμό της Αρχαιολογικής Εταιρείας, ο τότε Επιμελητής Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Εμμανουήλ Μπορμπουδάκης προέβη σε αυτοψία στη θέση «Προσκέφαλα» Σκοπής, προκειμένου να εξακριβώσει την ύπαρξη τάφου, χωρίς αποτελέσματα. Επισημάνθηκε, όμως, στην περιοχή η ύπαρξη πλάκας ελαιοπιεστηρίου και κάποια κτηριακά λείψανα. Δυστυχώς, δεν είναι απολύτως σαφές εάν αυτά εντοπίστηκαν στα Προσκέφαλα ή σε άλλη θέση της Σκοπής.

Στη Σκοπή υπάγεται η Μονή της Παναγίας της Φανερωμένης του Τράχηλα που ιδρύθηκε τον 15ο αιώνα από τον Ιωαννίκιο και ανακαινίστηκε και επεκτάθηκε τον 17ο αιώνα από τον Γεννάδιο. Ήταν μια από τις σπουδαιότερες και πιο φημισμένες μονές της Κρήτης. Πιθανότατα καταστράφηκε το 1538 από τον Μπαρμπαρόσα και σίγουρα το 1829 από τους Τούρκους. Το 1870 υπήχθη στη Μονή Τοπλού. Υπάρχουν παλιές ωραίες εικόνες και επιγραφικά χαράγματα μεταξύ των οποίων ένα σε ωραία ελεγειακά δίστιχα για την ανακαίνιση της και ένα των Αφών Παντογάλων.

Η Μονή βρίσκεται σε ένα ειδυλλιακό τοπίο. Ανατολικά της από τη θέση Πλατάνι ξεκινά το όμορφο φαράγγι των Αγ. Πάντων που πρόσφατα σημάνθηκε και αναδείχτηκε. Αποτελεί θαυμάσια φυσιολατρική διαδρομή.